[Versió oficial en turc / Official version in Turkish]

25.1.2004

Sayi: 25357

Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan:

TÜRK VATANDASLARININ GÜNLÜK YASAMLARINDA GELENEKSEL OLARAK KULLANDIKLARI FARKLI DIL VE LEHÇELERDE YAPILACAK RADYO VE TELEVIZYON YAYINLARI HAKKINDA YÖNETMELIK

BIRINCI BÖLÜM

Amaç, Dayanak, Tanimlar

Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmeligin amaci, kamu ve özel radyo ve televizyon kuruluslarinin radyo ve televizyon yayinlarinin Türkçe yapilmasi esasi yaninda Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde de yayin yapabilmelerine iliskin usul ve esaslari düzenlemektir.

Dayanak
Madde 2 – Bu Yönetmelik, 3984 sayili Radyo ve Televizyonlarin Kurulus ve Yayinlari Hakkinda Kanunun 4928 sayili Kanunla degisik 4 üncü maddesine ve Avrupa Sinir Ötesi Televizyon Sözlesmesinde öngörülen hükümlere dayanilarak hazirlanmistir.

Tanimlar
Madde 3 – Bu Yönetmelikte geçen;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,
b) Kanun: 3984 sayili Radyo ve Televizyonlarin Kurulus ve Yayinlari Hakkinda Kanunu,
c) Iletisim Ortami: Radyo ve televizyon programlarinin üretildigi merkez çikisindaki sinyali herhangi bir teknik kullanarak tek veya birden fazla radyo ve televizyon yayinini bir arada olarak radyo, televizyon alicilari ve/veya veri dagitim merkezlerine ileten her nevi ortami,
d) Tematik Kanal: Haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere yalnizca belli bir konuda yayin yapan kanali,
e) Ulusal Yayin: Bütün ülkeye yapilan radyo, televizyon ve veri yayinini,
f) Bölgesel Yayin: Birbirine komsu en az üç il ve en çok bir cografi bölge alaninin asgari yüzde yetmisine yapilan radyo, televizyon yayinini,
g) Yerel Yayin: Mülki taksimat itibariyla en az bir ilçe (merkez ilçe dahil) veya bir ilin alaninin en az yüzde yetmisine yapilan radyo, televizyon ve veri yayini,
h) Yeniden Iletim: Yetkili yayin kurulusu tarafindan kullanilan teknik araç ne olursa olsun, halkin izlemesi amaciyla yayinlanan radyo ve televizyon program hizmetlerinin degisiklik yapilmaksizin bütününün veya bir bölümünün alinmasi ve ayni anda veya teknik nedenlerle bagli olarak daha sonra iletilmesini,
i) Haber: Kamuoyunun bilgi edinme ihtiyacini karsilamak amaciyla ve nesnel bir bakis açisiyla izleyici ve dinleyicilere iletilen güncel, toplumsal, siyasal, kültürel, ekonomik olay, konu ve gelismeleri,
j) Haber Programlari: Kamuoyunun bilgi edinme ihtiyacini karsilamak amaciyla olay, konu ve gelismeleri ayrintilariyla ele alan ve degerlendiren; olagandisi durumlar disinda belirli yayin gün ve saatinde ve genellikle belirli bir süreyle sinirli olarak, düzenli biçimde izleyici ya da dinleyicilere sunulan program türünü,
k) Haber Bülteni: Kamuoyunun bilgi edinme ihtiyacini karsilamak amaciyla, güncel, toplumsal, siyasal, kültürel, ekonomik olay, konu ve gelismelerin, basin ve yayin meslek ilkeleri uyarinca, dogruluk ve çabukluk ilkesine uygun olarak izlenip, derlenerek, izleyici veya dinleyicilere, olagandisi durumlar hariç düzenli olarak, belirli saatlerde sunuldugu program türünü,
l) Kültür Programlari: Toplumun düsünce ve hayat sekline konu teskil eden ve nesilden nesle aktarilan inanç, bilgi ve uygulamalarin korunmasi, gelistirilmesi, yayilmasi ve zenginlestirilmesi amaciyla milli kültür politikasinin ilkeleri dogrultusunda hazirlanan programlari,
m) Müzik Programlari: Kültürel zenginligin bir parçasi olan her türlü sözlü ve/veya sözsüz müzik eserlerinin icra edildigi programlari,
n) Yayin Plani: Kanun ve bu Yönetmelik uyarinca, yayincinin, yayinlarin gün, saat ve sürelerini belirtmek üzere hazirlayacagi yayin düzenini,
o) Yillik Yayin Dönemi: Her yilin 01 Ocak günü Türkiye saatiyle 00.00’da baslayip 31 Aralik günü saat 24.00’de sona eren zaman dilimini,
p) Aylik Yayin Dönemi: Her ayin birinci günü Türkiye saatiyle 00.00’da baslayip son günü saat 24.00’de sona eren zaman dilimini,
r) Yayin Günü: Türkiye saatiyle 00.00’dan baslayan 24 saatlik zaman dilimini,
s) Yayin Saati: Yayin yapilacak saatleri ve münferit programlarin yayinlanma saatlerini,
t) Alt Yazi: Program kaydi veya yayin esnasinda, çogunlukla ekranin alt bölümüne yerlestirilen, sabit ve/veya hareketli olarak verilen yazili bilgileri
ifade eder.

IKINCI BÖLÜM

Yayinlarin Dili, Yayin Esaslari, Basvuru

Yayinlarin dili
Madde 4 – Yayinlarin Türkçe yapilmasi esastir. Yayinlarda Türkçe’nin özellikleri ve kurallari bozulmadan konusma dili olarak kullanilmasi, çagdas kültür, egitim ve bilim dili olarak gelismesi saglanmalidir. Münhasiran Türkçe’den baska bir dil ve lehçede yayin yapilamaz. Ancak, bu yönetmelik çerçevesinde Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde de yayin yapilabilir.

Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde yayin esaslari
Madde 5 – Kamu ve özel ulusal radyo ve televizyon kuruluslarinca Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde de bu Yönetmelik hükümleri dogrultusunda Üst Kurul’dan izin almak suretiyle yayin yapilabilir.
Bu dil ve lehçelerde sadece yetiskinler için haber, müzik ve geleneksel kültürün tanitimina yönelik yayinlar yapilabilir.
Bu dil ve lehçelerin ögretilmesine yönelik yayin yapilamaz.
Kamu ve özel ulusal yayin lisansi sahibi radyo ve televizyon kuruluslari, bu dil ve lehçelerdeki yeniden iletim konusu yayinlari da dahil olmak üzere; radyo kuruluslari günde 60 dakikayi asmamak üzere haftada toplam bes saat, televizyon kuruluslari ise günde 45 dakikayi asmamak üzere haftada toplam dört saat yayin yapabilirler.
Bu dil ve lehçelerde yeniden iletim konusu yayinlar dahil, televizyon yayini yapan kuruluslar bu yayinlarini içerik ve süre açisindan bire bir olmak kaydiyla, Türkçe alt yaziyla vermekle veya hemen akabinde Türkçe tercümesini yayinlamakla, radyo yayini yapan kuruluslar ise programin yayinlanmasini takiben Türkçe tercümesini yayinlamakla yükümlüdürler.

Basvuru
Madde 6 – Kamu ve özel radyo ve televizyon kuruluslari;
a) Yayin yapmak istedikleri, dil ve/veya lehçeyi, bu dil ve lehçede yayinlanacak program türlerini, bu programlarin, günlük yayin akisi içindeki yerlesimini, aylik ve yillik yayin planlarini belirleyen, kurulusun yönetim kurulu karari,
b) Münhasiran bu yayinlarla ilgili denetleme kurulu, sorumlu müdür, haber biriminde çalisanlar ve spikerlerin 3984 sayili Kanun ve Yönetmeliklerde aranilan vasiflari tasidiklarina dair belge,
c) Taahhütnamenin kurulusun tüzel kisiligini temsile yetkili kisi tarafindan noter huzurunda imzalanmis örnegi ile,
Üst Kurula basvururlar.
Basvurudan sonra meydana gelen degisiklikler de Üst Kurul’a bildirilir ve onayi alinir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Degerlendirme, Izin, Yükümlülükler

Degerlendirme, izin
Madde 7 – Üst Kurul, Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde yayin yapmak isteyen kamu ve özel yayin kuruluslarinin basvurularindaki bilgi ve belgeleri inceler ve bu yönetmelik hükümlerini yerine getiren kuruluslara yayin izni verir.
Türkçe yayin yapan yayin kuruluslarinin, günlük, aylik ve yillik yayin planlari göz önüne alindiginda süreklilik arz etmeyen münferit müzik eserlerinin yayinlari ve sinema filmlerine yer verilmesi bu izin kapsami disinda degerlendirilir.
Yayin kuruluslarinin basvurusunun Üst Kurulca reddi kararlarina karsi yargi yolu açiktir.

Yükümlülükler
Madde 8 – Türkçe’den baska bir dilde de yayin yapmak üzere Üst Kuruldan izin alan yayin kuruluslari yayinlarini; hukukun üstünlügüne, Anayasanin genel ilkelerine, temel hak ve özgürlüklere, milli güvenlige, genel ahlaka, Cumhuriyetin Anayasada belirtilen temel niteliklerine, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlügüne, 3984 sayili Kanun ve bu Kanuna dayanilarak çikartilan yönetmeliklerle düzenlenen esas ve ilkelere, Üst Kurulun öngördügü yükümlülüklere izin sartlari ve taahhütlerine uygun olarak kamu hizmeti anlayisi çerçevesinde yapmakla yükümlüdürler.
Yayin kuruluslari farkli dil ve lehçelerde yaptiklari yayin süresince stüdyo düzeni, mevcut logo, ses efekti ve tanitici ses isaretleri disinda simgelere yer vermemekle yükümlüdürler. Gerektigi takdirde, sadece Türkiye Cumhuriyeti’nin simgesi niteligindeki görüntü ve isaretler kullanilabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Müeyyideler

Müeyyideler
Madde 9 – Kanundaki esaslara, yayin ilkelerine ve Üst Kurulca öngörülen yükümlülüklere aykiri yayin yapan yayin kuruluslari 3984 sayili Kanunun 33 üncü maddesi hükmü uyarinca cezalandirilir.
Üst Kurulun izni olmadan Türkçe’den baska bir dil ve lehçede yayin yapan yayin kuruluslarina 3984 sayili Kanunun Ek-2 maddesi hükmü uyarinca izinsiz yayin müeyyidesi uygulanir.
Üst Kurul’ca yayin kuruluslarina uygulanacak müeyyidelere karsi yargi yolu açiktir.

BESINCI BÖLÜM

Çesitli Hükümler

Madde 10 – Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 3984 sayili Radyo ve Televizyonlarin Kurulus ve Yayinlari Hakkindaki Kanuna dayanilarak çikartilan yönetmeliklerin ilgili hükümleri uygulanir.

Madde 11 – 18/12/2002 tarihli ve 24967 sayili Resmî Gazetede yayimlanan Radyo ve Televizyon Yayinlarinin Dili Hakkinda Yönetmelik yürürlükten kaldirilmistir.

Geçici Madde 1 – Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerin izleyici-dinleyici profili belirleninceye kadar bu dil ve lehçelerdeki yayin sadece kamu ve özel ulusal yayin kuruluslari tarafindan yapilir.
Üst Kurul ülke çapindaki talepler yaninda, gerekli arastirmalar yaptirarak izleyici-dinleyici profilini çikarir.

ALTINCI BÖLÜM

Yürürlük ve Yürütme

Yürürlük
Madde 12 – Bu Yönetmelik, yayimi tarihinde yürürlüge girer.

Yürütme
Madde 13 – Bu Yönetmelik hükümlerini Radyo ve Televizyon Üst Kurulu yürütür.

*Regulation on the language of radio and television broadcasts, published in the official gazette dated 18.12.2002, no 24967

Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan:
Radyo ve Televizyon Yayinlarinin Dili Hakkinda Yönetmelik
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Dayanak ve Tanimlar
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmeligin amaci; radyo, televizyon ve veri yayinlarinin Türkçe yapilmasi esasi yaninda, Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde de yayin yapilmasina iliskin usul ve esaslari düzenlemektir.
Dayanak
Madde 2 – Bu Yönetmelik, 3984 sayili Radyo ve Televizyonlarin Kurulus ve Yayinlari Hakkinda Kanunun 4771 sayili Kanunla degisik 4 üncü maddesine dayanilarak hazirlanmistir.
Tanimlar
Madde 3 – Bu Yönetmelikte geçen;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,
b) TRT: Türkiye Radyo –Televizyon Kurumunu,
c) Kanun: 3984 sayili Radyo ve Televizyonlarin Kurulus ve Yayinlari Hakkinda Kanunu,
d) Veri yayini: Radyo ve televizyon yayini ile birlikte, radyo ve televizyon programlariyla ilintili veya radyo ve televizyon programlarindan bagimsiz verilen, elektromanyetik dalgalar, veri sebekeleri ve diger yollarla halkin dogrudan almasi maksadiyla yapilan yayinlari,
ifade eder.
IKINCI BÖLÜM
Yayinlarin Dili
Yayinlarin Dili
Madde 4 – Yayinlarin Türkçe yapilmasi esastir. Yayinlarda Türkçe’nin özellikleri ve kurallari bozulmadan konusma dili olarak kullanilmasi, çagdas kültür, egitim ve bilim dili olarak gelismesi saglanmalidir.
Türk Vatandaslarinin Kullandiklari Geleneksel Dil ve Lehçelerde Yayin
Madde 5 – Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde de yayin yapilabilir.
Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerdeki yayin, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafindan yapilir.
Bu dil ve lehçelerde yetiskinler için haber, müzik ve kültürel alanda bir veya birkaç dil veya lehçede yayin yapilabilir. Bu dil ve lehçelerin ögretilmesine yönelik yayin yapilamaz.
Üst Kurul ile TRT arasinda düzenlenecek bir protokolle Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun maddi katkilari ve TRT’nin olanaklari ölçüsünde, mülki amirlerin görüs ve talepleri de dikkate alinarak, bu dil ve lehçelerde yayin yapilmasi ve bu yayinlarin izleyici-dinleyici profilinin belirlenmesine yönelik çalisma yapilmasi saglanir.
TRT tarafindan bu dil ve lehçelerde yapilan yayinlar hakkinda bu Yönetmelik ile protokol hükümleri uygulanir.
Bu dil ve lehçelerde yapilacak radyo yayinlari günde kirkbes dakikayi ve haftada toplam dört saati, televizyon yayinlari günde otuz dakikayi ve haftada toplam iki saati asamaz. Televizyon yayinlarinda içerik ve süre açisindan bire bir olmak kaydiyla, programlar Türkçe alt yaziyla, radyo yayinlarinda ise programin yayinlanmasini takiben Türkçe tercümesi verilmek suretiyle yapilir.
Basvuru
Madde 6 – Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu; izleyici-dinleyici profiline göre yapilacak olan televizyon ve radyo programlarinin yayin alani, dil ve lehçeleri bu dil ve lehçelerde yayinlanacak haber, müzik, kültür yayin türlerini, haftanin hangi gün ve/veya günlerinde yayinlanacagini, günlük yayin akisi içindeki yerlesimini, aylik ve yillik yayin planlarini belirleyen yönetim kurulu karari ile münhasiran bu yayinlarla ilgili denetleme kurulu, sorumlu müdür, haber biriminde çalisanlar ve spikerlerin 3984 sayili Kanun ve yönetmeliklerde aranilan vasiflari tasidiklarina dair belgeleri eklemek sureti ile Üst Kurul’a basvurur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Degerlendirme, Izin ve Yükümlülükler
Degerlendirme ve Izin
Madde 7 – Hangi dil ve lehçe ve/veya dil ve lehçelerde yayin yapilacagi, yayin alani, izleyici-dinleyici profiline göre Üst Kurul tarafindan degerlendirilir.
Üst Kurul, Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerde yayin yapacak TRT Kurumu’nun basvurusundaki bilgi ve belgelere bagli kalmaksizin ilgili resmi mercilerden resen bilgi ve belge temin etmek suretiyle izin kosullarini degerlendirir.
Yükümlülükler
Madde 8 – Türk vatandaslarinin günlük yasamlarinda geleneksel olarak kullandiklari farkli dil ve lehçelerdeki yayinlar; hukukun üstünlügüne, Anayasa’nin genel ilkelerine, temel hak ve özgürlüklere, milli güvenlige, genel ahlaka, Cumhuriyet’in Anayasa’da belirtilen temel niteliklerine, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlügüne, 3984 sayili Kanun ve bu Kanuna dayanilarak çikartilan yönetmeliklerle düzenlenen esas ve ilkelere, Üst Kurul’un öngördügü yükümlülüklere, izin sartlari ve taahhütlerine uygun olarak kamu hizmeti anlayisi çerçevesinde yapilmak zorundadir.
Bu yayinlar süresince, diger yayinlar için kullanilan stüdyo düzeni degistirilemez. Program sunucu ve spikerleri çagdas kiyafetler içinde olmak zorundadirlar.
Cezalar
Madde 9 – Bu Yönetmelik hükümlerine aykiri olarak yapilan yayinlar; 3984 sayili Kanunun 33 üncü maddesi hükmü çerçevesinde degerlendirilir.
Üst Kurul’un kararlarina karsi yargi yolu açiktir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 10 – Bu Yönetmelik yayimi tarihinde yürürlüge girer.
Yürütme
Madde 11 – Bu Yönetmelik hükümlerini Radyo ve Televizyon Üst Kurulu yürütür.